ذبيح الله صفا

1571

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

تاريخهاى عمومى هند و سپس كتابهايى كه در شرح سلطنت بعضى از شاهان يا دربارهء ناحيتهاى آن سرزمين تأليف شده است : از ميان تاريخهاى عمومى هند كتاب طبقات اكبر شاهى در تاريخ سلسله‌هاى اسلامى هند از آغاز فتوحات مسلمانان ( 367 ه ) در عهد سبكتكين تا سال 1001 ه ، شهرت بسيار دارد و از آن و مؤلفش نظام الدين احمد هروى در شمار پارسىنويسان ياد خواهد شد ، و همچنين خواهد بود دربارهء منتخب التواريخ تأليف عبد القادر بداؤنى كه آن هم از آغاز فتوحات مسلمانان تا سال 1004 هجرى را شامل است ؛ و بعد از اين دو اثر مشهور مىرسيم بكتاب تاريخ حقى در تاريخ سلسله‌هاى مسلمان دهلى از سلاطين غورى تا سال 1005 ه از عبد الحق محدّث دهلوى « 1 » ؛ و كتاب زبدة التواريخ تأليف نور الحق دهلوى فرزند عبد الحق مذكور كه آن هم در تاريخ پادشاهان مسلمان هندست تا سال 1014 ه « 2 » ؛ و گلشن ابراهيمى معروف بتاريخ فرشته كه از جملهء منابع مهم تحقيق در تاريخ هند اسلامى است « 3 » . از كتابهاى ديگر دربارهء هند بذكر اين چند اثر بسنده مىشود : خلاصة التواريخ از منشى سنجان راى كه در بين سالهاى 1105 تا 1107 فراهم آورده و در نگارش آن از مأخذهاى مختلف از مهابهاراتا و رامايانا گرفته تا تواريخ عمومى و محلى هند كه پيش از تاريخ مذكور تأليف گرديده استفاده كرده و حوادث را تا جلوس اورنگ زيب ( سال 1069 ه ) ذكر نموده است « 4 » ؛ و منتخب التواريخ كه بسال 1120 بنام بهادر شاه اول ( 1119 - 1124 )

--> ( 1 ) - دربارهء آن بنگريد بفهرست ريو ، ص 223 ؛ تاريخ‌نويسى در هند و پاكستان ، ص 163 - 167 . ( 2 ) - فهرست ريو ، ص 224 - 225 ؛ فهرست بلوشه ، ج 1 ص 325 ؛ تاريخ‌نويسى در هند و پاكستان ، ص 190 - 192 . ( 3 ) - دربارهء آن و مؤلفش محمد قاسم فرشته در جزو پارسىنويسان عهد بحث خواهد شد . ( 4 ) - فهرست بلوشه ، ج 1 ص 329 - 330 ؛ فهرست ريو ، ص 230 .